Ο μεγάλος δάσκαλος της φωτογραφίας

Ο Άνσελ Άνταμς γεννήθηκε την 20η Φεβρουαρίου του 1920 στο Σαν Φρασίσκο της Καλιφόρνια.
Ο Άνταμς συν τω χρόνω κατέστη ο σπουδαίος φωτογράφος της αμερικανικής δύσης, ειδικά της κοιλάδας Yosemite (εθνικό πάρκο). Με όπλο την δουλειά του αγωνίστηκε για την διατήρηση της άγριας φύσης.
Οι εξαιρετικές, μουσειακές, ασπρόμαυρες φωτογραφίες του έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην ανάδειξη της φωτογραφίας ως μιάς εκ των καλών τεχνών.
Απεβίωσε στο Μόντερεϋ της Καλιφόρνια το 1984.

"Όταν οι λέξεις γίνονται ασαφείς, θα σταθώ με τις φωτογραφίες. Όταν οι εικόνες γίνονται ανεπαρκείς, είμαι ικανοποιημένος με τη σιωπή." Ανσελ Άνταμς

Η οικογένειά του Άνσελ Άνταμς ήρθε στην Καλιφόρνια από τη Νέα Αγγλία, όπου είχαν μεταναστεύσει από την Ιρλανδία στις αρχές του 1700. Ο παππούς του ίδρυσε μια ευημερούσα επιχείρηση ξυλείας, την οποία ο πατέρας Adams τελικά κληρονόμησε. Αργότερα ο Άνσελ Άνταμς θα καταδικάσει ότι τη βιομηχανία αυτή για την εξάντληση των δασών "redwood".

Ως νεαρό παιδί, ο Adams είχε τραυματιστεί από το σεισμό του Σαν Φρανσίσκο του 1906, όταν ένας μετασεισμός τον έριξε σε έναν τοίχο του κήπου. Η σπασμένη μύτη -σημα΄δι εκείνου του τραυματισμού- του δεν διορθώθηκε σωστά, παραμένοντας στραβή για το υπόλοιπο της ζωής του.

Ο Άνσελ Άνταμς ήταν ένα υπερκινητικό και ασθενικό παιδί με λίγους φίλους. Βίωσε άσχημη απόρριψη από διάφορα σχολεία για κακή συμπεριφορά, και τελικά μορφώθηκε από ιδιωτικούς δασκάλους και τα μέλη της οικογένειάς του, από την ηλικία των 12 ετών.

Ό Άνσελ Άνταμς ήταν αυτοδίδακτος μουσικός και καλός πιανίστας. Η μουσική υπήρξε το πρώτο μεγάλο πάθος του. Το 1916, μετά από ένα ταξίδι στο Yosemite National Park, άρχισε να πειραματίζεται με τη φωτογραφία. Έμαθε τεχνικές σκοτεινού θαλάμου διαβάζοντας περιοδικά φωτογραφίας, συμμετέχοντας σε φωτογραφικούς συλλόγους και παρακολουθώντας εκθέσεις. Δημιούργησε και άρχισε να πωλεί τις πρώτες του φωτογραφίες στο Studio Best στο Yosemite Valley.

Το 1928, παντρεύτηκε την Βιρτζίνια Μπεστ, η κόρη του ιδιοκτήτη του Best Studio. Η Βιρτζίνια κληρονόμησε το στούντιο από τον πατέρα της μετά τον θάνατό του το 1935, και οι Adams συνέχισε να το λειτουργεί μέχρι το 1971. Η επιχείρηση, γνωστή σήμερα ως το Ansel Adams Gallery, παραμένει στην οικογένεια.

Καριέρα

Η επαγγελματική εξέλιξη του Άνσελ Άνταμς ξεκίνησε μετά την δημοσίευση του πρώτου του χαρτοφυλακίου (portfolio) του "Parmelian Prints of the High Sierras" η οποία περιελάμβανε την διάσημη εικόνα του" Monolith, το πρόσωπο του Half Dome. " Το χαρτοφυλάκιο αυτό ήταν μια επιτυχία, που οδηγεί σε μια σειρά από εμπορικές συναλλαγές.

Μεταξύ 1929 και 1942, το έργο και τη φήμη του Άνσελ Άνταμς άρχιζουν να αναπτύσονται. Ο ίδιος επεκτείνει το θεματολόγιό του, με έμφαση στα λεπτομερή κοντινά πλάνα, καθώς και μεγάλες μορφές, από βουνά ή και εργοστάσια. Εργάζεται και στο Νέο Μεξικό με καλλιτέχνες όπως ο Alfred Stieglitz, η Γεωργία O'Keeffe και ο Paul Strand.Αρχίζει να δημοσιεύει δοκίμια και εκπαιδευτικά βιβλία για τη φωτογραφία.

Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, ο Adams επηρρέασε φωτογράφους όπως την Dorothea Lange και τον Walker Evans και τους έπεισε να δεσμευτούν μαζί του για την κοινωνική και πολιτική αλλαγή μέσω της τέχνης. Ύψιστης σημασίας για τον ίδιο ήταν η προστασία των ζωνών άγριας φύσης, συμπεριλαμβανομένου και του Yosemite. Μετά τον αποκλεισμό του ιαπωνικού λαού κατά τη διάρκεια του Β 'Παγκοσμίου Πολέμου, ο Adams φωτογράφησε την ζωή μέσα στα στρατόπεδα καταδεικνύοντας την αδικία του πολέμου.

Η μοναδική του τεχνική την οποία διετύπωσε, εφηύρε και ανέπτυξε επηρεάζοντας μέχρι σήμερα την παγκόσμια φωτογραφική βιομηχανία (με την οποία ήταν σε πόλεμο και μάχες για όλη του τη ζωή) του επέτρεπε να παράγει χιλιάδες αντίτυπα τέλειας ποιότητας από ένα καλό αρνητικό.

Ο λόγος για τον οποίο ανέπτυξε το Ζωνικό Σύστημα, ήταν ακριβώς αυτός. Να δημιουργήσει το τέλειο αρνητικό, ώστε κατόπιν να είναι σε θέση να παραγάγει χιλιάδες αντίτυπα της ίδιας εικόνας και να τα τα πωλεί.

Εβδομάδες πριν από την επίθεση στο Περλ Χάρμπορ το 1941, Adams τράβηξε την ανατολή της σελήνης πάνω από ένα μικρό νεκροταφείο ενός χωριού στο Μεξικό. Ο ίδιος στο βιβλίο του "The Negative" περιγράφει ότι είδε την σκηνή καθώς γύριζε από μια κοπιαστική μέρα Ο καπνός από μια μακρυνή φωτιά είχε δημιουργήσει ένα απόκοσμο σκηνικό το οποίο όμως εξαφανιζόταν πολύ γρήγορα. Αναγκάστηκε να δράσει εξαιρετικά γρήγορα και χρησιμοποιώντας τις βαθειές του γνώσεις υπολόγισε τόσο την έκθεση όσο και την τοποθέτηση στο ζωνικό σύστημα απ έξω, χωρίς να προλάβει να κάνει υπολογισμούς και μετρήσεις. Η εικόνα αυτή πουλήθηκε σε παραπάνω από 1000 μοναδικά αντίτυπα επί 4 δεκαετίες βοηθώντας τον σημαντικά να αποκτήσει μια οικονομική σταθερότητα.

Πανεπιστήμιο Κολούμπια. Καθηγητής εργάζεται με φως υψηλής έντασης.
o Ansel Adams την εποχή της ακμής του με μια folding 4X5 view camera.
Το σημερινό web site του Ansel Adams (της οικογένειάς του) είναι όμορφο και λειτουργικό. Μέσα από τις σελίδες του μπορούμε να προμηθευθούμε τις κλασσικές φωτογραφίες του Adams σε γνήσια τυπώματα (σε φωτογραφικό χαρτί) ή σε υβριδικά τυπώματα (ψηφιακά) σε φθηνές τιμες και σε διάφορα μεγέθη.

Ντοκυμαντέρ του 1958 για τον άνθρωπο που έβαλε την φωτογραφία στις καλές τέχνες.

Ο Ansel Adams βασάνισε γενιές φωτογάφων σε σχολές, σκοτεινούς θαλάμους, εργαστήρια και σεμινάρια. Τα τρία θεωρητικά βιβλία του (the Camera, the Negative, the Print) παραμένουν μέχρι σήμερα η βίβλος κάθε σοβαρού φωτογράφου.
Η ψηφιακή εποχή δεν ακύρωσε τίποτα από τις πληροφορίες που παρέχει το "the Negative". Αντίθετα, τις αξιοποίησε.
Κατά την προσωπική μου γνώμη κι έχοντας μελετήσει σε βάθος (και εργαστηριακά) τα βιβλία του Adams ήδη από την δεκαετία του '80 (είμαι ακόμα ευγνώμων στον Μιχάλη Κοσμίδη που μου τα έφερε τότε από την Αμερική) βρέθηκα στην ευχάριστη θέση να γνωρίζω το "βαθύ" photoshop πριν καν αυτό κυκλοφορήσει.
Οι νεαροί φοιτητές των φωτογραφικών και κινηματογραφικών σχολών κάνουν (κατά την γνώμη μου) ένα σοβαρό λάθος στην προσέγγιση του Ansel Adams και δυσκολεύονται πάρα πολύ να αντιληφθούν την έννοια του "visualization" που το μεταφράζουν τα βιβλία τους όπως νάναι (οπτικοποίηση, προθέαση και άλλες ηλιθιότητες) αλλά και την έννοια της προσωπικής γραφής.
Εδώ θα πρέπει να σταθούμε στην βαθειά σχέση του Ansel Adams με την μουσική και την βαθειά σχέση της μουσικής με την φωτογραφία και την ζωγραφική.
Φώς -σκιά, ήχος - παύση, μέτρο - ρυθμός, ματιέρα - επανάληψη, ηχοχρώματα, χρώματα, τονικότητες, τονικότητες, ένταση, ένταση, βάθος, βάθος, οξύτητα, οξύτητα κλπ είναι μερικές μόνο από τις κοινές σχέσεις και αξίες της μουσικής με τις εικαστικές (αλλά και τις υπόλοιπες) τέχνες.
Για να οραματιστεί (η σωστή κατα τη γνώμη μου μετάφραση του visualization) ο καλλιτέχνης ένα έργο θα πρέπει να έχει την εμπειρία και την γνώση της προσωπικής γραφής.
Ο φωτογράφος (όπως και κάθε άλλος καλλιτέχνης) καλείται να αναπτύξει ένα προσωπικό συντακτικό, μια δική του γραμματική και ένα δικό του τρόπο δουλειάς, στοιχεία τα οποία θα οδηγήσουν την περίοδο της ωριμότητάς του στο "προσωπικό στυλ" την "προσωπική γραφή".
Το μεγαλείο του Ansel Adams είναι ότι κατόρθωσε να δημιουργήσει προσωπική γραφή με ένα μέσο που όλοι οι άλλοι θεωρούν μια καλλιτεχνικά παρακατιανή μηχανική (μηχανιστική) αναπαραγωγή.
Όλα τα υπόλοιπα είναι τεχνικές λεπτομέρειες και για να μπορεί κάποιος να φτάσει να "οραματίζεται¨ για το πως θα είναι μια φωτογραφία μετά την ολοκλήρωση κάθε τεχνικής επεξεργασίας, θα πρέπει να μπορεί και να οραματίζεται συνολικά.



caneplex