Το δώμα δεν είναι απλά η 5η όψη ενός κτηρίου

Ο σχεδιασμός της πράσινης ταράτσας είναι μια κατασκευή αρκετά πρωτόγονη στη Ελλάδα αφού η πρώτη κατασκευή έγινε το 2008. Η έρευνα έδειξε τα πολλά πλεονεκτήματα που έχει μια τέτοια κατασκευή, όχι μόνο στο περιβάλλον, αλλά και στην ποιότητα ζωής των ανθρώπων.
Το κτίριο που επιλέχτηκε για την μελέτη και διαμόρφωση του δώματος είναι το παλαιό διατηρητέο Καπνεργοστάσιο του 1927 που βρίσκεται στον Κολωνό, συγκεκριμένα μεταξύ των οδών Λένορμαν, Αμφιαράου, Κρέοντος και Λεάνδρου. Το Καπνεργοστάσιο καλύπτει ολόκληρο οικοδομικό τετράγωνο και έχει εμβαδόν περίπου 9,085τμ2. Τα τελευταία χρόνια, την ανακαίνιση και αποκατάσταση του, έχει αναλάβει η Βουλή των Ελλήνων με στόχο όχι μόνο την αναβάθμιση της περιοχής αλλά και την δημιουργία ενός πολυχώρου, ανοιχτό για το κοινό, που θα στεγάζει την Βιβλιοθήκη της Βουλής, Μπενάκειος βιβλιοθήκη, χώρος cafe, χώροι εκθέσεων και εκδηλώσεων και μουσείο καπνού.
Αποφασίστηκε να δημιουργηθεί ένας ταρατσόκηπος στο δώμα του Καπνεργοστασίου - ένας χώρος συνάντησης, χαλάρωσης που παραπέμπει σε πλατεία η πάρκο όπου θα μπορεί ο επισκέπτης να ξεφύγει από το χάος της πόλης. Για να σχεδιαστεί το φυτεμένο δώμα, χρειάστηκε να γίνει έρευνα σχετικά με τους τύπους κατασκευής πράσινης στέγης (εκτατικός, ημι-εντατικός, εντατικός), να γίνει κάποια πληροφόρηση σχετικά με φυτεμένα δώματα του εξωτερικού και τέλος να γίνουν κατανοητά τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα μιας τέτοιας κατασκευής.
Το δώμα χωρίστηκε στα τέσσερα. Πρώτον, βγαίνοντας από το Βόρειο κλιμακοστάσιο, υπάρχει άμεση πρόσβαση και ορατότητα προς ενα ημι- υπάιθριο café (363μ2). Το café διαμορφώθηκε με τέτοιο τρόπο ώστε να εκμεταλλευτεί και ένα υπάρχον κλιμακοστάσιο το οποίο και λειτουργεί ως έξοδος κινδύνου. Το café έχει ημι κυκλική μορφή, ώστε να υπάρχει μια 180 μοιρών θεά προς το υπόλοιπο δώμα. Σχεδόν όλη η πρόσοψη του χτίσματος ανοίγει με παράθυρα δαπέδου ώστε να επιτρέπει στους δυο χώρους (εσωτερικό και εξωτερικό) να επικοινωνούν άμεσα τους καλοκαιρινούς μήνες. Έξω από το café δημιουργήθηκε ελεύθερος χώρος για την τοποθέτηση τραπεζο-καθισμάτων.
Δεξιά από το κλιμακοστάσιο, έχει δημιουργηθεί ένας κεντρικός διάδρομος όπου έχουν τοποθετηθεί μεγάλα μεταλλικά, γλυπτικά στοιχεία τα οποία λειτουργούν και ως στέγαστρο. Εκτός από τον κεντρικό διάδρομο ο οποίος είναι διαμορφωμένος με πέτρινες πλάκες υπάρχει και ένας δευτερεύον διάδρομος ο οποίος διαπερνά τον πρώτο και είναι από ξύλινες σανίδες εξωτερικού χώρου. Και οι δύο διάδρομοι οδηγούν σε μια πλατεία με αμφιθεατρική διάταξη.
Η πλατεία 'αμφιθέατρο' (293μ2) έχει ονομαστεί έτσι επειδή δημιουργήθηκαν επίπεδα με αμφιθεατρική διάταξη ώστε να μπορούν να γίνουν κάποιες εκδηλώσεις και μικρές παραστάσεις. Ο χώρος αυτός στεγάζεται με μια μεγάλη τέντα από καραβόπανο ενώ περιμετρικά υπάρχει έντονη φύτευση ώστε να βοηθήσει στην μείωση της θερμοκρασίας του χώρου. Στην πλατεία αυτή υπάρχει πρόσβαση από ένα δεύτερο κλιμακοστάσιο ενώ έχει δημιουργηθεί ένα δεύτερο μονοπάτι το οποίο καταλήγει σε μια δεύτερη πλατεία.
Η πρόσβαση στην δεύτερη πλατεία, γίνεται από έναν ευθύ μονοπάτι από κόκκινο κυβόλιθο. Η φύτευση κατά μήκος του μονοπατιού είναι αρκετά λιτή αφού υπάρχει ελάχιστη φύτευση θάμνων και αρκετός χλοοτάπητας. Παράπλευρα έχει δημιουργηθεί ένα δεύτερο μονοπάτι καμπύλη ο οποίος διαπερνά τον κεντρικό. Στα μονοπάτια αυτά έχουν δημιουργηθεί κάποια μεταλλικά και χτιστά γλυπτικά στοιχειά ενώ στην βάση τους έχουν φυτευτεί αναρριχώμενα φυτά.
Φτάνοντας στην δεύτερη πλατεία (250μ2), παρατηρείται έντονα η κυκλική του μορφή. Ο σκοπός της πλατείας αυτής ήταν να δημιουργηθεί ένας χώρος ήρεμος και κλειστός. Έχει υψομετρική διαφορά σε σχέση με το κεντρικό διάδρομο ώστε να τονιστεί ο όγκος και το σχήμα της. Έχει τοποθετηθεί ένα μεγάλο χτιστό, στρογγυλό, καθιστικό το οποίο και βλέπει ένα κεντρικό στοιχείο. Ένα καλλωπιστικό δένδρο. Από το στοιχείο αυτό υπάρχει ένα μικρό στοιχείο νερού, στο οποίο υπάρχει μόνο ορατότητα από την έξοδο του τρίτου κλιμακοστασίου.
Για να φτάσει κανείς στην απέναντι άκρη του δώματος, στην τρίτη πλατεία (205μ2), περνάει από τρία μικρά κυκλικά καθιστικά περικυκλωμένα από φύτευση ενώ το κεντρικό μονοπάτι έχει δημιουργηθεί τοποθετώντας χωνευτές σανίδες ξύλινες στο έδαφος, έτσι δημιουργώντας μια πιο φυσική πορεία προς την πλατεία. Η φύτευση εδώ είναι αρκετά λιτή αφού υπάρχουν μόνο δένδρα και χλοοτάπητας.
Η τελευταία πλατεία βρίσκεται στην δυτική πλευρά του κτιρίου. Είναι μια πλατεία αρκετά μεγάλη με κάποια χτιστά καθιστικά για την χαλάρωση και ξεκούραση των επισκεπτών. Περιμετρικά έχει δημιουργηθεί ένα ρηχό στοιχείο νερού όπου μέσα σε αυτό έχουν τοποθετηθεί χτιστές ζαρντινιέρες με φύτευση. Ο σκοπός σχεδιασμού ήταν να υπάρξει ένας χώρος άνετος και με αρκετή θέα του υπόλοιπου δώματος. Κατά μήκος του κεντρικού διαδρόμου έχει τοποθετηθεί μια χτιστή πέργκολα από τούβλο και ξύλο το οποίο συνεχίζει να στεγάζει τον κεντρικό διάδρομο μέχρι το café. Αυτό έγινε όχι μόνο για την σκίαση του διαδρόμου κίνησης αλλά και για να τον τονίσει. Παράλληλα του διαδρόμου αυτού, υπάρχει ένα δεύτερο μονοπάτι στο οποίο έχουν τοποθετηθεί κατά μήκος αρκετά παγκάκια και δένδρα.
Ο σκοπός της μελέτης ήταν να δημιουργηθεί η έννοια του πάρκου και της πλατείας σε ένα χώρο ψηλά από το έδαφος και σε ένα χώρο σχετικά άγνωστο για τους Έλληνες. Επίσης έχει στόχο να παρουσιαστεί αυτή η καινούργια μέθοδος του φυτεμένου δώματος, μια κατασκευή πιο φιλική προς το περιβάλλον και προς τον άνθρωπο.

ΜΑΡΙΛΙΝΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ